Tataran Uriping Manungsa Iku, Pindha Lakuning Rodha (1)
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Agama Islam - Dibaca: 21 kali

“He kaumku! Sira padha nyembaha marang Allah, sira ora padha ndarbeni Pepundhen saliyaning Allah. PanjenenganE kang wus kepareng nitahake sira saka Bumi, sarta PanjenenganE nakdirake sira kabeh makmurake Donya, manggon ana ing Bumi.

Jalaran saka iku, sira nyuwuna pangapura, banjur tobata marang PanjenenganE. Satemene Pangeranku iku cedhak tur kang nyembadani panyuwun.” (Q.S.Hud(11):61).

Pangerten:

Tumraping tataran uriping ma­nungsa ing Donya iku pindha lakuning rodha. Utawa kang kawong kadya Cakramanggiling. Trep karo apa kang wus di-terangake ana ing tembang “Macapat”, yaiku wiwit lair nganti tumapaking pati (palastra). Ing ba­-bagan iki para leluhur kita ndarbeni kawigaten kang mirunggan, yaiku “memayu hayuning bawana” (ngles-tarekake sarta makmurake Bumi dalah sak isine). Mangkono sing perlu ditindakake manungsa, minangka khalifah ing Bumi. Trep maksud dhawuhe Allah kang kasebut ana ing Q.S.Hud (11):61).

Mangkono iku sing kudu ditindakake dening manungsa. Mula saka iku Allah wus kepareng paring pirati marang manungsa kang arupa akal. Kanthi piranti akal iku, manungsa bisa ngem-ban amanah kang kaparingake saje-roning urip ana ing Donya. Yaiku bisa manfaatake samubarang kang ana ing Langit lan Bumi, diolah, dibudida-yakake sarta dieksploitasi, kanggo nggayuh kemakmuran manungsa.

Leluhur kita uga wus paring tau-siyah (pitutur), wejangan kang adi luhung, kakhazanahe budaya Macapat, ing sajeroning nyikepi tataran urip, yaiku kang karan tembang Mijil, Asma-randana, Kinanthi, Dandhanggula, Maskumambang, Durma, Pangkur, Gambuh, Megatruh lan Pocung. Baba-gan iki manawa di-kontekstualake (digandhengake) karo tataran uriping manungsa ing padinane, bakal dumadi tataran (face) urip kang mirunggan (utama).

Supaya luwih gamblang manger-teni tataran uriping manungsa wiwit lair ceprot nganti tumapaking palastra, ing ngisor iki bakal diaturake tausiyah sarta nasehat-nasehat para pawongan kang kawogan, para leluhur, lelan-dhesan dalil qath’i (Al-Quranul karim lan Hadits-hadist shaheh), mujudake paugeran syar’i kang gumathok. Mangkene jlentrehe:

 

1. Tataran Pupuh Mijil:

Leluhur kita (kalebu pujangga Jawi), ndarbeni kawigaten marang tataran-tataran (face) uriping ma-nungsa, wiwit cilik engklik nganti tumapaking palastra, arupa tetenger (rambu-rambu) gambaran uriping manungsa iku pindha rodha kang mubeng (cakra manggilingan). Ana telung tataran uriping manungsa, yaiku tataran kelairan, tataran perkawinan lan tataran tumapaking pati (palastra). Lair utawa kelairan iku kinaran pupuh Mijil. Tegese, lair. Iku trep karo dha-wuhe Njeng Nabi Muhammad s.a.w, sing maksude mangkene: “Saben anak sing dilairake iku miturut fitrah (ciptaan kang isih suci). Kekarone bapak lan ibune sing ndadekake bocah iku nggilut agama Yahudi lan Nasrani,” (Al-Hadts).

Nalika calon bayi (janin) isih mapan ana ing guwa garbaning sang ibu, Gusti Allah wus kepareng paring dhawuh marang Malaikat, kadhawuh-an nulis patang perkara, yaiku rejeki-ne, ajale, begja utawa cilaka. Utawa bisa diaturake, yaiku kelairane, jo-dhone, rejekine lan patine. Trep karo maksud dhawuhe Rasulullah, mang­kene: “Allah wus kepareng paring dhawuh marang Malaikat, supaya ngurus anak Adam nalika ish ana ing guwa garbane sang ibu.Tumuli Malaikat nyuwun priksa:

“Dhuh Gusti Allah, samubarang ingkang encer, Dhuh Gusti Allah, awujud sak prongkol rah (getih), Dhuh Gusti Allah arupi sak prongkol daging. Sawuse Allah kepareng karsa nyiptake urip, Malaikat nyuwun priksa maneh, Dhuh Gusti Allah jaler punapa estri? Sengsara punapa begja? Kados pundi rejekinipun? Tumuli tinulis kang mang-kono iku, nalikane janin isih dumunung ana ing guwa garbane sang ibu.” (Al-Hadits)

Tembang (pupuh) Mijil kang katur ing ndhuwur iku, miturut wawasan Islam, bayi kang lagi lair iku mapan ana ing swasana fitrah (suci), durung ndarbeni dosa, pindha kertas putih resik kang durung nate ginores (ginu-rit) dening pensil.

Dene dadi ireng lan putihe bayi iku gumantung marang kekarone keng bapa lan ibune. Mijil utawa tataran kelairan iku uga ndarbeni makna, tuwuhe gagasan utawa uneg-uneg. Miturut budhayawan Emha Ainun Najib, saka kandhutan makna Qur’an Surat Fatehah, saukur karo makna Bismillahir rahmaanirrahim, (Kanthi nyebut Asma Allah Kang Maha Welas lan Maha Asih). Iku mujudake tum­raping bocah umur 0-15 taun. Hiya iku swasana kang banget mbutuhake rasa welas sarta asih saka kekarone wong tuwane. Bocah nalika sak umur iku bener-bener butuh kawigaten saka kekarone wong tuwane, utamane saka keng ibu.

a). Waktu ndududi (ngrembakane mental bocah). Ana unen-unen tum-raping wong Jawa, utawa goteking wong akeh, manawa galangan iku kalah karo golongan. Maknane, manawa keturunan (nasab) Iku kalah karo sesrawungan.

Fenomena (swasana) kang mang-kono iku trep karo wawasan “Aliran Behaviorisme”, yaiku aliran sing kawong karan aliran perilaku, sing nerangake, manawa bayi wiwit lair ceprot, dhasare manungsa ora ndar­-beni apa-apa, saengga manungsa tuwuh (berkembang) krana pengaruh saka kiwa lan tengene, lingkungane, saka sesrawungane.

Lelandhesan karo teori/aliran kang mangkono iku, pengaruh lingkungan (sesrawungan) kang ala sing njalari wong mau tumindak ala. Semono uga suwalike, sesrawungan kang becik bisa njalari wong iku tumindak becik.

Wawasan tumraping wong Jawa lan aliran Behaviorisme iku mung ngepenake (nengenake) marang faktor sesra­wungan. Ateges kurang aweh kawigaten marang babagan bakat utawa potensi manungsa. Saben-saben bocah iku ndarbeni bakat kang alami. (Ana candhake)

 

Berita Terkait

img

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Aja gumedhe mung merga ayu-ne rupa, amarga kuwi bakal luntur dening wektu. Nanging elinga, ayune kridha ora bakal luntur senajan digawa mati pisan...

Klik

NGANTUK

Ora kober ndlosor, semendhe ing tembok uga ora apa-apa. Mangkono mbokmenawa ujare si meong iki. (d/sit)***

Pethilan

Trilyunan rupiah dhuwit negara mili menyang desa

Koruptore aja nganti katut keli

Lumantar gerakan #2019Pilpres Ceria, Mahfud MD ngajak publik milih kanthi cerdas

Amarga kecerdasan kita wis saya ilang akibat memusuhan

Golkar ngukuhi caleg mantan koruptor

Ngajab para pemilihe padha pikun!