KH. Sholeh Darat Assamarani Gurune Para Ulama Gedhe
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Anyar Katon - Dibaca: 42 kali

KYAI Haji Sholeh Darat Assamarani bisa dikandhaake sawijining ulama kang istimewa. Putrane KH. Umar Assamari, salah sijine ulama petingan lan dadi andelane Pangeran Diponegoro ana ing perang Jawa tau 1825-1830. KH.Sholeh Darat miyos taun 1820, dadi nalika dumadi perang Diponegoro yaiku taun 1925 M, KH. Sholeh Darat yuswane lagi 5 taun.

Taun 1830, Pangeran Diponegoro ketangkep Walanda. Merga apus krama Walanda kanthi modhel rundhingan. Saka apus krama iku, Pangeran Diponegoro dibuwang menyang Makasar ingga sedane. Merga Pangeran Diponegoro akhire ketangkep, para ulama kang sasuwene kuwi nyengkuyung Pangeran Diponegoro padha nyingkir. Kalebu KH Umar Assamarani kang akhire hijrah menyang Makkah.

Taufik Hakim panaliti saka Program Studi Sastra Jawa Universitas Gadjah Mada Yogyakarta ana ing buku Kiai Sholeh Darat, Dinamika Politik di Nusantara Abad XIX dan XX Masehi ana ing buku iku nulis Kyai Sholeh Darat lair ing Pesisir Pantai Utara Jawa. Ing laladan Kedung Cumpleng, Mayong Jepara. Karya-karyane Sumebar ing wilayah Nuswantara malah tekan mancanegara.

Ya ing Makkah, KH. Sholeh Darat sinau ngenani ajaran Islam. Engga akhire bali ing Semarang, adeg mesjid lan pesantren ing laladan Dadapsari, Semarang. Pancen sadurunge ing tanah Makkah, Saudi Arabia KH.Sholeh Darat wis mulang wuruk ngenani ilmu-ilmu agama. Para santri-santri Kyai Sholeh Darat, akeh kang dadi ulama gedhe. Ing antarane KH.Ahmad Dahlan  kang ngedegake Muhammadiyah 18 November 1912.

KH.Hasyim Asyari, 31 Januari 1926. Loro organisasi iki saiki bisa dikandhakake minangka organisasi kang gedhe pengaruhe ing masyarakat Indonesia. Saliyane KHA Dahlan lan KH.Hasyim Asyari, KH.Sholeh Darat uga nduweni santri kang mengkone dadi pahlawan emansipipasi wanita. Yaiku RA.Kartini. Bangsawan saka Jepara iku rumangsa ‘tercerahkan’ karo jarwan Alquran saka KH.Sholeh Darat.

Saka huruf Jawa Pegon iku RA Kartini rumanngsa bisa luwih mangerteni Al  Qura’an. Ingga piyambake kang maune rumangsa ora mangerteni marang kitab suci agama Islam yaiku Al Quran akhire dadi bisa paham lan ngerti. RA Kartini uga kang jumurung marang KH Sholeh Darat supaya luwih sengkud anggone narjamahake Al Quran ana ing basa Jawa.Lan luwih sregep menehi kawruh mangenani agama marang masyarakat Jawa.

Pancen akeh para ulama ing Nuswantara kang dadi muride Kyai Sholeh Darat. Saliyane KH Hasyim Asy’ari, KHA Dahlan lan RA Kartini. Para pimpinan pesantren ing Jawa tau nggegulang marang Kyai Sholeh Darat. Kaya Kyai Dahlam Terrmas, KH. Munawwir Krapyak, Yogya, Kyai Idris Jamsaren, KH Umar,Solo, KH.Amir Pekalongan, KH Ihsan Jampes lan para kyai kondhang liyane.

KH.Sholeh Darat bali menyang Indonesia lan gawe pesantren ing Desa Dadapsari, Semarang, merga diajak Kyai Hadi Girikusuma. Desa Dadapsari kapilih kanggo mbukak pesantrene. Wektu iku jeneng Dadapsari isih disebut laladan kampung Melayu Darat. Ya merga iku Kyai Sholeh kondhang kanthi sebutan Kyai Sholeh Darat.

Peter Carey, panaliti Pangeran Diponegoro saka Inggris mratelakake, KH.Sholeh Darat akeh mulis kitab kanthi huruf Arab Pegon. Merga wektu iku pihak kolonial Walanda gawe larangan nerjemake Al Quran kanthi huruf latin. Ingga akhire kitab-kitab ana ing pesantren akeh kang ditulis kanthi huruf Arab Pegon. Utawa kang asring disebut Arab Melayu, utawa Arab Imdonesia. Dadi huruf Arab mamging wacane Jawa utawa Indonesia (Melayu).

Nalika Pamarentah kolonial Walanda akhire ngolehake hurufl latin kanggo nulis tarjamah Al Quran. KH Sholeh Darat tetep nulis kitab-kitab nganggo aksara Jawa Pegon. Merga iku uga minangka protes marang pamarentah kolonial. Kejaba kanthi huruf Jawa Pegon, warga masyarajat bisa nikmati lan maca karya-karyane.

Karya-karyane kang dadi buku ing antarane Minhajul Atkiya kang dicetak dening percetakan ing Bombay India taun 1905 dening penerbit Karimi. Utawa Al Mursidul Wajij, Majmuah Syariah kang dicetak taun 1891 Engga Latief Attoharoh Wa Asraro Sholiah kang dicetak taun 1896-1897, kitab Munjiyat taun 1889-1890 Masehi. Piyambake seda ing taun 1903. Lan puluhan taun sakwise kyai iku seda kitab-kitab isih kacetak lan dadi kajian para santri.

Pesantren bisa dikandhaake wis ora tinemu ewangunane. Mung masjid kang dikandhakake minangka mesjid klang dibangun KH.Sholeh Darat ing Desa Dadapsari 211 Semarang. Nanging wewangunan asli kang mbiyen dibangun wis roboh. Mesjid KH.Sholeh Darat kang ana saiki dibangun ing taun 1992.

Merga wewangunan kang asli minangka langganan rob. Mesjid lkang dibangun saiki uga perlu didhuwurke. Ingga ora kelepan merga rob. Arepa mangkono mesjid Kyai Soleh Darat tetep asring kanggo patemonan. Kaya patemon rutin Bani Sholeh Darat kang biasane diadani saben tanggal 10 Syawal, kajian kitab-kitab anggiane Kyai Haji Sholeh Darat lan kegiyatan-kegiyatan liyane.

KH Sholeh Darat mungkin bisa dikandhaake kalah popiler menawa dibandhingake para muride. Kayadene KH Hasyim Asy’ari, KHA Dahlan lan RA Kartini. Uga para muride kang adeg pesantren liyane. Nanging paling ora ing jamane, KH Sholeh Darat asmane tetep arum.Lan karya-karyane tetep kacathet minangka amal jariah.

Kita uga dadi mangerti. Menawa NU lan Muhammadiyah iku pranyata uga tunggal guru. Kanthi mangkono ora samestine menawa tunggal guru iku poyok-poyokan. Utawa malah jothakan. Nalika meguru ing antarane KHA Dahlan lan Hasyim Asyari katon raket kaya kakang adhi. Mangkono.

(Hamid Nuri)

 

Berita Terkait

img

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Yen kowe ora nduweni apa sing mbok senengi, mula senengana apa kang mbok duweni dinane iki.

Klik

CUKUR WULU UNTA

Jroning ngadhepi riyaya qurban, ing Pakistan unta-unta kanggo keperluan kurban padha dicukur luwih dhisik amrih mbentuk wulu kanthi motif kang edipeni. (d/ist)***

Pethilan

Nom-noman Indonesia akeh tampil ing panggung jagad

Indonesia saya ‘mendunia’

Ormas dadi bandhul kang ngimbangi polaritas akibat pemilu

Parpol kang ngebot-eboti

Kerukunan kuwi modal penting pembangunan

Aja gelem digawe usreg terus