Liwat Solo Aja Lali Ngicipi Sega Liwet
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Kagunan Dapur - Dibaca: 217 kali

Sega liwet mujudake menu kuliner sing dumadi saka sega gurih (sega sing dimangsak nganggo santen), sayur jipang utawa manisa (dibumboni santen pedhes), suwiran iwak pitik, lan areh (sari santen kram-bil). Kejaba saka iku, supaya luwih mi-rasa sega liwet uga dijangkepi maneka warna lawuh kaya ta ati lan rempela pitik, tempe lan endhog bacem, lan rambak kulit. Akeh warung-warung tendha ing laladan kutha Solo nganti tekan Kartasura nyedhiyakake menu sega liwet kagem para pandhemene, utamane yen wanci bengi.

Sega liwet klebu warisan leluhur ing laladan Surakarta kang adiluhung lan bisa dikembangake dadi bisnis kuliner jaman saiki. Tukang masak sega liwet sing kondhang prigel biyen-biyene asal saka desa Duwet, Baki, Sukoharjo nadyan uga tinemu ing tlatah liya ing laladan Surakarta Hadiningrat. Para juru masak ing tlatah iki akeh kang mumpuni banjur nampa jejibahan ma-sak sega liwet saka para juragan lan kulawarga keraton Surakarta dhek ja-man semana. Taun 1987 nalika penulis mapan ing tlatah Duwet, Baki, Sukohar-jo nemokake keturunan tukang masak sega liwet sing ahli. Nalika ninggalake desa iki, penulis sarombongan sing rampung ngayahi PPL Blok ing SD Duwet uga entuk suguhan lan oleh-oleh sega liwet. Rasane pancen mirasa.

Ora mung ana ing warung tendha, ana uga restoran-restoran gedhe kang nyuguhake sega liwet dadi menu utama. Sega Liwet Bu Wongso Lemu kang mapan ing dalan Teuku Umar, Keprabon Kulon mujudake warung makan legendharis sing nyuguhake sega liwet kanggo pelanggane. Wis ngadeg wiwit 1950, Sega Liwet Wongso Lemu dadi papan rujukan kanggo ngrasakake sega liwet khas Solo. Ing papan kene iki sumadhiya sega liwet biyasa (sega liwet areh tambah sambel goreng jipang lan suwiran iwak pitik). Kajaba iku uga sumadhiya sega liwet komplit yaiku sega liwet biyasa ditambah lawuh kaya ta rempela ati lan sapiturute. Sing unik, para juru ladi ing papan kene tansah mangagem busana tradhisional kebaya. Wedang uwuh kang sejatine kas Imo-giri, Yogya uga sumadhiya ing papan kene kanggo ngangetake awak awit karacik kanthi bahan utama saka jae.

Saliyane Sega Liwet Wangsa Lemu, uga tinemu rumah makan liya kang nyedhiyakake sega liwet kayata sega liwet Bu Sarmi, dalan kapten Mulyadi, Lojiwetan. Warung sing asli mujudake warung lesehan prasaja. Mapan ing tengene warung tendha Susu Segar Shi Jack, warung sega liwet Bu Sarmi iki nyedhiyakake menu sega liwet kanthi iwak pitik sing empuk, sambel goreng jipang sing akeh, kanthi rega murah meriah. Lawuh kaya kang lumrahe tinemu ing warung lesehan sega liwet uga sumadhiya ing papan kene. Mung kari nari kesenengan lan anggaran sing sumadhiya mula bakal entuk kema-reman dhahar sega liwet khas Solo sing pancen mak nyus rasane.

Warung Sega Liwet Yu Sani sing mapan ing dalan Wonogiri Solo, Solo Baru lan dalan Veteran Solo (arah Gadhing ngetan mengulon) uga nyedhiyakake menu sega liwet sing nyamleng rasane. Nadyan bukak ing wanci bengi lan asring leladi marang pelanggan nganti tekan lingsir wengi, warung sega liwet iki klebu rame. Kaya lumrahe sega liwet, ing warung kene sega liwete diracik kanthi suwiran daging pitik, sambel goreng jipang, lan areh kanthi pilihan lawuh werna-werna kayata potongan daging ayam, rempela ati, endhog pitik, lan uritan. Kanthi cita rasa sing stabil, papan resik, rega murah, pelanggan tansah setya jajan lan ora pindhah ing warung (restoran) liya.

Warung Sega Liwet Bu Sri sing mapan ing Pasar Gedhe lan Laweyan, Sriwedari uga dadi papan jujugan para pandhemen kuliner khas Solo iki. Pelanggan bisa nemtokake akeh sithike sega sing bakal didhahar ana warung kene. Sing seneng jatah segane akeh bisa njaluk diwenehi paket B (porsi besar). Sing kulina mangan sethithik bisa njaluk paket C (porsi cilik). Maneka warna pilihan lawuh uga sumadhiya kanggo njangkepi sega liwet yaiku ati, ndhas pitik, ceker, suwiwi, lan uga endhog pitik sing khas kanggo njangkepi sega liwet.

 

Resep Sega Liwet

Kanggo ngawuningani resep sega liwet iki perlu kawuningan ngenani bahanĀ­bahan lan carane masak sega liwet. Kang tinulis ing ngisor iki resep kanggo masak sega liwet ala Yu Sani, Solo Baru. Sing sepisanan kudu diolah yaiku sega gurih. Bahan kanggo masak sega iki dumadi saka beras (1 kg), sere (salenjer dikeprek). Uyah (sasendhok teh), godhong salam (3 lembar), santen krambil (2 liter saka krambil cacah 2). Wondene carane ngliwet yaiku 1. Pususi beras sing arep diliwet, 2. Santen, uyah, sere, lan godhong salam dicampur banyu sacukupe, terus digodhog, 3. Yen wis umub, beras sing wis dipususi dilebokne kendhil lan digodhog maneh karo diudhek-udhek nganti segane taneg.

Bahan angka loro yaiku daging pitik kang wujud opor ingkung iwak pitik.

Bahan kanggo gawe opor iwak pitik iki yaiku iwak pitik (siji wutuh utawa dipotong-potong dadi 4), santen (4 liter utawa saka krambil cacah loro), godhong salam (3 lembar), laos (3 cm digepuk), sere (rong iji digepuk), godhong jeruk purut (5 lembar). Kanggo bumbu alus daging iwak pitik dibutuhake brambang (10 iji), bawang putih (6 siyung), kemiri (5 glundhung), tumbar (1 sendhok teh), kunir dibakar (3 cm), lan uyah (2 sendhok).

Piye urut-urutane ngolah daging pitik bumbu opor iki? Wiwitane, resiki (kumbah) daging pitik nganti gajihe ilang. Bilas nganti resik lan disisihake nganti banyune atus. Bumbu alus diedum dadi loro. Separo bumbu alus dienggo mblonyo (ngoser-oseri) daging pitik sing wis dikumbah. Tunggu udakara 30 menit nganti bumbune rumesep. Separo porsi bumbu alus turahane dicampur santen ditambahi godhong salam, laos, sere, lan godhong jeruk banjur digodhog. Pungkasane, lebokna daging ayam lan godhog nganti mateng utawa bumbune rumesep terus angkat saka pawon (kompor).

Sambel goreng jipang mujudake bahan sega liwet sing angka telu. Kanggo masak sambel goreng jipang dibutuhake jipang (2 glundhung diiris dawa kaya korek api, dikum banyu injet sedhela terus disisihke nganti banyune atus), lombok giling (3 sendhok), godhong salam (2 lembar), laos (2 iris), gula (1 sendhok teh), lenga (1 sendhok), lombok rawit (sacukupe).

Urut-urutane gawe sambel goreng jipan yaiku 1. Tumis lombok giling, laos, godhong salam nganggo lenga sethithik nganti mambu sedhep, 2. Tambahna duduh (kuah) opor bening, 3. Lebokna lombok rawit wutuh, gula pasir, jipang sing wis diiris-iris dawa-dawa. Godhog jipang nganti mateng. Yen wis mateng, angkat lan sisihake.

Saliyane iku, gawe sega liwet uga mbutuhake kumut (sari santen) kanthi bahan-bahan: santen kenthel (150 cc), putihan endhog sing dikocok nganti kaku kayadene gawe pudding. Carane gawe kumut  yaiku 1. Godhog santen tambahi putihan endhog kanthi tetep dipanasi ana sadhuwure kompor, 2. Udhak-udhak nganti unthuk endhog njendhel lan mateng.

Bahan liyane kanggo sega liwet yaiku endhog kukus. Endhog kukus iki bisa ana bisa uga ora ana. Yen kepengin nambah endhog kukus dibutuhake bahan-bahan kaya ta santen kenthel (bekas opor), endhog (4 glundhung), kuningan endhog (bekas kumut). Carane masak endhog kukus yaiku campur santen karo endhog lan kuningan endhog (sisa kumut). Udheg nganti rata lan tambahi uyah sacukupe. Gawea takir saka godhong gedhang. Suntak adhonan endhog karo santen ana takir. Sawise iku, kukus endhog nganti mateng.

Pungkasane, perlu kawuningan carane nyuguhake sega liwet kanggo kulawarga utawa konsumen (ana warung). Cidhuk sega gurih lan wenehna salumahing piring sacukupe. Cidhuk sambel goreng jipang lan kuah lan disok ana sandhuwure utawa pinggire sega gurih sing wis ana piring. Tambahna suwiran-suwiran daging pitik, endhog opor sing disigar. Tambahi sesendhok endhog kukus. Pungkasane, wenehi kumut (areh) ana perangan paling dhuwur. Sega liwet khas Solo wis dumadi ana ngarsa Panjenengan sakulawarga.

Tinimbang sate kere lan thengkleng, sega liwet luwih netral. Menu iki karacik kanthi bahan utama sega gurih, sambel goreng jipang, lan suwiran iwak pitik. Sing perlu kawuningan, menu sega liwet iku ngandhut santen sing akeh, mula mesthi wae tetep ngandhut kolesterol. Mula tumrap pawongan sing wis kagungan trigliserin lan kolesterol dhuwur kudu tetep ngati-ati. (Ki Sudadi)

 

Berita Terkait

img

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Saya tambah umur saya kabur mripat kita...Iki ora liya merga satemene Gusti Allah lagi madhangake mata batin kita kanggo ndeleng akhirat.

Klik

PASRAH DIPRIKSA DOKTER CILIK

Saperangan ing antarane kita ana kang duwe ingon-ingon ing omah. Apa kuwi asu, kucing, manuk, bebek, pitik lsp. Kerep kewan-kewan ksb nganti dianggep minangka perangan kulawargane dhewe. Malah saking rakete karo kewan ingon-ingone, kerep kewan ingon-ingone ksb pasrah nalika arep diapakake wae dening sing duwe. Kaya ing gambar iki contone. (d/ist)***

Pethilan

Ewonan seniman bakal dikerigake menyang sekolahan

Ngasah uteg tengene siswa

Uji materi nyalon presiden kemungkinan gagal

Calon akeh, patut ora?

Parpol ngerigake kekuwatan penuh ing Pilkada 2018

Ana sing pengin ngganti presiden pisan