Layangan, Dolanan Jadhul Nanging Isih Tetep Asik
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Laporan - Dibaca: 169 kali

Kanggone ngaurip, ilmu titen kang ana gegayutane karo kahanan alam pancen kudu disi­mak kanthi premana. Kaya wektu iki kaya kang kasebut mangsa mareng, mujud­ake mangsa per­alihan saka mangsa udan menyang mangsa ketiga. Alam wis menehi pratandha kanthi mun­cule kewan sakemper cenggeret nong, nanging uku­ra­­ne luwih gedhe. Miber saka wit kang gedhe menyang wit liyane kanthi ngu­nekake swarane sing khas, gu­mreng­geng ngoer-ngoer tanpa krasa sayah. Ke­wan kasebut jenenge “Gareng Pung”

Ing karang padesan (uga kutha) bo­cah-bocah cilik lanang udakara umur-umuran 8-12 taun tanpa ana sing nga­bani padha wi­wit bebarengan ngumbul­ake layangan. Yen ing karang padesan isih sumadiya papan kang jembar kaya lapangan utawa ara-ara. Dene sing nang kutha kudu trima dolanan ing gang-gang kang ciut, petamanan utawa ana sing ne­kad ngumbulake layangane ing pinggir dalan gedhe. Jane ya mutawatiri na­nging kepriye maneh wong jenenge bo­cah.

 

Benang Gelasan

Wektu mangsa mareng nganti ketiga pan­cen pas banget kanggo ngumbulake layangan, langite padhang resik lan angine sembirit banter. Sedhela wae la­yangan wis bisa mumbul, wis bisa kang­go pancetan. Yen kurang meriah laya­ngan uga bisa diadu (sangkutan) ngedu wulede benang gelasan kang didarbeni.

Penulis isih kelingan anta­rane taun 60-an, kang kondhang benang kelas (jahit) cap Kuda Terbang, cap Kam­pak, cap Kam­bing. Apadene Cap Gajah, kehe ukuran benang 500-1000 yard.

Sadurunge benang digelas kang ka­witan kudu gawe dheplok glepung beling, umume beling semprong lampu teplok  apa bolp listrik kang wis pedhot. Beling didheplok nganggo lumpang wesi nuli diayak lembut, nuli golek kaleng kang di­iseni banyu karo lem kang warnane so­klat. Yen wis umob nuli bubukan beling dicampurake lan diu­dhak nganti warata. Yen wis rada adhem kelos benang kang arep digelas dicegurake nganti kaclep. Yen wis adhem nuli diolor mubeng saka wit siji lan sijine nganti be­nange entek gusis.

Yen wis dirasa garing, nembe diukel  ing kaleng (blendrong) lan benang siap kanggo sangkutan.

Gambar Layangan

Saliyane layangan polos (putihan) kang disenengi bocah-bocah layangan kang ana gambare, wektu iku kang mi­suwur gambar pilisan, palangan, kalu­ngan, tumbak gendir lan srobogan. Umume layangan kasebut digambar ma­wa somba (teres) lan wenter.

Wektu iku layangan umume digawe saka kertas tela utawa kertas klobot, sa­iring lumakune jaman uga kedadeyan owah-owahan tumraping dolanan laya­ngan. Yen kala semana pawongan ang­gone gawe layangan kanthi manual (ta­ngan).

Wiwit ngirati pring kang bakal da­di warangkane lan sabanjure nuli ngeli­mi kertas lan nggambari. Dadi merlokake wektu kang dawa kanggo mujudake sa­lembar layangan nganti tekan mangsa usum layangan. Paling ora telung sasi sa­durunge (pengrajin) uga (juragan) ku­du wiwit tata-tata.

Saiki layangan wis mujudake industri (gaweyan pabrik) miturut generasi kate­lune Om Tan (68 taun) kang nduwe toko layangan ing Jl. Pedamaran, Semarang. Sesasi sadurunge usum layangan dhe­weke wis nekakake rong truck layangan lan ubarampene kang diproduksi saka Ci­pacing, Jatinangor (Jawa Barat), ja­rene kanggo nyepaki bakule kang teka saka Jepara, kudus, Pati uga saka Pur­wodadi, Solo, Ma­gelang, lan Banyumas.

Layangan semono kehe ora nganti se­minggu wis entek gusis, semono uga be­nang gelasan kang saiki wis diganti se­nar gelas, laris manis tanjungkimpul ba­rang habis duwit ngumpul.

Saiki ing jaman now gambar laya­ngan saya apik, sablonan warna abang, ijo lan biru apadene kombinasi. Ana ga­mbar Iron Man, Spiderman, Cat Woman nganti gam­bar Ipin lan Upin kang gun­dhule plonthos nganti gambare Jarwo Kwat kang nembe eksis ing TV.

Regane ora larang layangan weton pabrik kasebut saka Oom Tan mung di­regani Rp. 400,-/sijine (rega bakul) dene ing ta­ngane pengecer mung Rp. 500,-. Ing Semarang uga ana layangan produk lokal kang ora kalah kwalitase. Pabrike ing Jl. MT. Haryono No. 530.

Mula laya­ngan kasebut kanggone bo­cah-bocah disebut layangan ma-ga-nol cocog karo gambare kang mung angka lima tiga lan nol (530). Regane uga padha mung Rp. 500,-/lembar. Apa karana regane kang murah dolanan layangan kasebut tetep eksis mesthi mujudake do­lanan jadhul. Nuwun.

n (FX. Suyatno)

 

Berita Terkait

img

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Saupamane wae kabagyan iku bisa dituku, mesthi wong-wong sugih bakal nuku kabagyan mau. Lan kita bakal kangelan oleh kabagyan ksb merga wis diborong wong kang sugih mau. Nanging tujune ka­bagyan kuwi anane mung ing njero  ati lan pikiran. Ka­bagyan iku mung bisa didu­weni dening wong kang pin­ter nindakake sukur.

Klik

ARIF WICAKSANA

Grengsenge mbabat alas kanggo kabutuhan pembangunan kanthi ngurbanake sakehing warna-warna ijo ing alam, pranyata isih ana uga kang gelem ngalah lan ngajeni banget marang ‘pabrik’ oksigen ksb. Iki salah siji contone, dimen nylametake wit siji-sijine, panggawene dalan nasional lila dienggokake. Dadi, ayo ndadekake wit-witan minangka karib kita, ing ngendi wae. (d/ist)***

Pethilan

Amandemen gumantung keputusan politik

Gumantung kepentingane uga

Koalisi padhadene ngenteni capres cawapres

Intip-intipan rupa lawas

Lobi-lobi politik saya kerep

Kasak kusuk, nyang-nyangan…