Thengkleng
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Kagunan Dapur - Dibaca: 112 kali

Ing tlatah Grogol Sukoharjo ana warung thengkleng langganane kulawargane Swargi Presiden Soeharto jaman semana. Sing dadi klangenane Swargi Presiden Soeharto dudu sate kere, nanging thengkleng. Ing Bunderan Tanjung Anom, Kwarasan, Grogol laladan Sukoharjo ana warung sate, gule, tongseng sing kondhang kaonang-onang jenenge warung Mbah Diah. Dene sing dadi menu andhalan ing warung iki ora liya thengkleng endhas wedhus. Thengkleng endhas wedhus iki pancen istimewa. Eman dene saiki warung legendharis iku wis ora ana.

Thengkleng pancen pasugatan kuliner kanthi bahan pokok endhas wedhus, iga, sikil, lan daging-daging sing nempel ana balungan. Thengkleng bisa uga dicampuri jerohan, adate ana warung thengkleng uga sumadhiya otak goreng. Theng­kleng iku jinise ora mung siji, ana thengkleng sing dimasak kanthi duduh bening, nanging ana uga thengkleng sing dibum­bu kecap & aroma mrica sing kenthel katelah sesebutane thengkleng rica kaya kang tinemu ana warunge Pak Manto Laweyan. Pandhemen thengkleng kari milih endi sing luwih nyengsemake antarane thengkleng kuwah bening apa theng­kleng rica. Loro-lorone klebu menu istimewa lan bisa menehi pemarem marang pandhemen wisata kuliner.

Jejere wong kang lair ing laladan Surakarta, penulis malah wis duwe langganan warung thengkleng sing mapan ing warung tendha sisih wetan alun-alun Satyanegara, sakulone gedhung DPRD Sukoharjo. Warung thengkleng “Mas Pangat” iki wis bukak wiwit taun 90-an. Warung thengkleng iki laris ajeg wiwit biyen nganti saiki. Angger wis bukak watara jam lima sore dhasaran thengkleng sing disedhiyakake kelakon entek rong jam tekan telung jam sawise tandha dibukak. Cita rasa thengkleng rica iki bisa stabil wiwit taun 90-an nganti tekan jaman saiki, pelanggane ora suda na­nging malah saya tambah akeh. Penulis nate mrangguli artis-artis dangdut lagi beba­rengan ngiras jajan ana warung thengkleng kene iki.

Carane ngladekake thengkleng kulon gedhung DPRD iki khas, thengkleng sepiring disuguhake ana piring. Sega diuwur-uwuri brambang goreng sumandhing pasugatan thengkleng ing pirang liya. Wadhah balung lan banyu putih sing diwenehi jeruk kanggo reresik tangan sadurunge lan sawise dhahar uga disedhiyakake kanggo pelanggan. Mangane dipuluk, ora perlu sendhok. Kanthi daging sing empuk lan aroma mrica lan ke­cap sing khas, thengkleng iki pancen mirasa. Yen kurang greng, ing warung ki disedhiyak­ake bubuk mrica lan bisa diuwur-uwurake ana sandhuwure thengklenge.

Piye rasane thengkleng iki? Daging-da­ging sing tumemplek balung bisa empuk, embuh piye carane masak. Ora ana pera­ngan daging sing atos utawa ulet babar pi­san, mangane kaya ngrikiti daging sing tememplek balung. Sega putih bisa tambah lamun sepiring kurang arep kepengin ngombe apa wis sumadhiya kari milih es teh apa es jeruk, bubar mangan awak krasa seger sumyah sumringah. Pengaruh aroma mrica bubuk iki sing nambahi greng, lanang wadon padha teka ana warung thengkleng tendha iki nadyan regane ora murah. Manut cathetan penulis rega thengkleng dina iki wus ngancik Rp 35.000 saporsi. Nadyan regane se­mono, thengkleng iki laris manis. Ora nganti telung jam sawise warung dibukak, adate dagangane wis entek gusis. Pelanggan sok-sok kudu gela awit teka ing papan kono telat, ora kumanan thengkleng.

Saliyane warung thengkleng Mbak Diah & Mas Pangat ing laladan Sukoharjo, ana uga warung thengkleng kondhang kang mapan ana lantai dhasar pasar Klewer. Warung kagungane Bu Edi iki mapan ngisor bunderan gapura Klewer mula katelah Thengkleng Klewer. Thengkleng Klewer uga kondhang rasane mula disebut-disebut dadi langganan kulawargane Presidhen Jokowi. Carane leladi Thengkleng Klewer beda karo thengkleng Mas Pangat. Thengkleng Klewer dibungkus pincuk godhong gedhang. Daging wedhus tumemplek ana balung diwenehake sadhuwure sega. Kuwah encer njangkepi pasugatan thengkleng sing mak nyus iki. Kanthi diwungkus pincuk godhong gedhang aroma thengkleng luwih alami kanthi porsi luwih sethithik yen dibandhing karo thengkleng Mas Pangat.

Sumebar ing laladan Surakarta sakiwa tengene, theng­kleng klebu pasugatan kuliner sing sumrambah lan dadi klangenane wong akeh. Gampang banget ngupadi warung thengkleng ing kutha Solo. Warung-warung liyane kang uga kondhang nyedhiyakake thengkleng antara liya warung thengkleng Bu Pon (ing Pusat Grosir Solo utawa Jalan Kapten Mulyadi, Kedung Lumbu, Pasar Kliwon), Warung Thengkleng Pak Manto kang khas kanthi sesebutan thengkeng rica (ing sakiwa tengene Jalan Honggowongso nomor 35 Laweyan), Warung Thengkleng Bu Jito Dlidir (mapan ing jalan Kolonel Sugiono no. 67 Kadipiro, Banjarsari, Solo). Adate warung theng­­kleng pancen nunggal papan karo warung sate utawa gule.

Sing durung nate dhahar thengkleng mbok menawa takon bedane gule, rica-rica, kikil, karo thengkleng. Kabeh menu kuliner iki bahane saka da­ging ana sing nganggo ku­wah bening ana sing kenthel kanthi bumbu brambang bawang mrica sing domi­nan. Gule kuwi digawe saka daging (balungan utawa jerohan sapi lan wedhus) kanthi kuwah sing kenthel. Rica-rica saka bahan daging enthok kanthi bumbu mrica lan kecap sing kenthel. Kikil uga dimasak saka balungan sapi lan wedhus, sikil, lan iga nanging asring daginge isih ulet (ora empuk kaya menu thengkleng). Thengkleng kanthi bahan dhasar balu­ngan, iga, sikil, endhas we­dhus kadhang uga dicam­puri jerohan kanthi kuwah bening utawa digawe kuwah kenthel memper rica-rica bumbu mrica.

 

Resep Thengkleng

Resep thengkleng iku ora mung siji ana variasi bumbu lan jinise thengkleng, kanggo ngawuningani carane masak thengkleng Solo ing ngisor iki ana resep prasaja masak thengkleng Solo kanthi nyebutake bahan-bahan lan urut-urutane masak sing kudu ditindakake.

Bahan thengkleng yaiku daging wedhus sing ana balungane (1 kg), santen encer (1 liter), jahe (ukuran 4 cm), sere (2 lonjor), godhong jeruk nipis (4 lembar), laos (ukuran 4 cm), kayu manis (ukuran 3 cm), godhong salam (2 lembar), cengkeh garing (5 iji), kecap manis kenthel, uyah sing ngandhung yodhium (sacukupe).

Kanggo bumbu alus dibutuhake maneka warna bahan kayata kemiri sing wis digoreng sangan (sangari) (6 iji), pala (1), brambang (11-12 siung), kunir (5 cm). Kanggo numis bumbu uga dibutuhake lenga sacukupe. Banyu seliter uga kudu disedhiyakake.

Banjur piye urut-urutane masak thengkleng Solo? Sing sepisan, resiki kabeh bahan nganggo banyu bening nganti ilang kabeh kotorane (kajaba daginge). Siapake wadhah panci sing gedhe isi banyu kanggo ngekum daging balungan, iga, utawa potongan endhas wedhus. Lebokne daging wedhus lan godhong nganti metu kendhale, kendhal sing metu saka godhongan iki kudu dibuwang jalaran mbebayani tumrap kasarasan (klebu kolestrol jahat). Kajaba mbebayani kendhal iku uga nuwuhake ganda sing ora enak yen kudu diolah dadi panganan. Angkat daging saka papan godhongan, ganti banyu anyar kanggo daging nganti empuk (kurang luwih sajam).

Karo nunggu daging balungan nganti empuk bisa disambi nyiapake bumbu alus. Carane gawe bumbu alus kanthi nguleg bahan-bahan bumbu kang dumadi saka brambang, bawang, kunir, pala, lan kemiri (sing wis disangan (sangrai). Bumbu-bumbu iki dicampur lan diuleg nganti alus ana layah nganggo huleg-huleg (munthu) nganti metu gandane bumbu sing khas. Yen wis alus bumbune disisihake dhisik.

Sateruse, siyapake wajan kanggo nggoreng. Wenehi lenga sethithik ana wajan kuwi lan panasi uga kanthi geni cilik. Lebokne bahan bum­bu liyane kayata jahe, laos, lan godhong sere sing wis dikeprek. Udhak-udhak bumbu-bumbu kuwi, tambahi maneh godhong jeruk, godhong salam, kayu manis, lan cengkeh. Tambahi maneh bumbu alus lan diudhak-udhak nganti rata.

Sawise kabeh bumbu wis digangsa kaya ing dhuwur, lebokne daging iga lan balungan sing wis empuk ana wajan penggorengan kuwi. Diudhak-udhak nganti bumbune rata, tambahna santen encer lan diudhak-udhak maneh nganti campur antarane bumbu lan santen. Sing pungkasan, tam­bahna kecap lan uyah sacukupe. Godhongdaging balungan sawetara wektu nganti daginge dadi empuk yen wis empuk, thengkleng Solo siyap diladekne karo sega sing wis diuwur-uwuri brambang goreng. Luwih nyengsemake lamun thengkleng didhahar nalika isih anget.

Sanadyan thengkleng klebu panganan khas sing nyeng­semake, perlu uga kawuningan yen menu iki ora cocok kagem pawongan sing wis wis nandhang gerah jantung, tensi dhuwur, asam urat, utawa kang wus duwe cathetan kolestrol utawa trigliserin dhuwur. Pawongan sing wis nate kena batu empedu utawa nate nindakake operasi batu empedu uga ora prayoga dhahar thengkleng iki awit bahane saka daging lan kulit sing nemplek balung-balung kanthi kandhungan kolestrol sing dhuwur. Saperangan jerohan kang uga dicampur ana theng­kleng bisa uga dadi bahan kang mbebayani tumrap kesehatan. Yen panjenengan isih sehat, mangan thengkleng becike tetep diwatesi gunggunge, uga aja kekerepen. Kanthi mangkono panjenengan bisa tansah bregas waras lan mbaleni ngrahabi kuliner Solo sing maremake iki. (Ki Sudadi)

Berita Terkait

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Aja nganggep awakmu tansah salah, uga aja nganggep awakmu tansah bener.

Klik

KAYA JELI

Iki dudu plastik utawa ager-ager jeli, nanging iki bangsane iwak. Jelase iki Plankton kang wujude bening. Jeneng latine yakuwi Salp (Salpingo-oophorectomy) mujudake kewan kang nduweni kaunikan kanthi kulit transparan. Saking transparane, akeh wong ngira yen plankton iki plastik bening kang ngambang ing laut. (d/ist)***

Pethilan

Saperangan gedhe kabutuhan bawang putih diimpor

Petani wis biasa nangis bawang Bombay kok!

Sertifikasi tanah kuwi program nyata, dhawuhe Presiden

Dadi sing apus-apus sapa iki?

Wakil rakyat saya adoh saka rakyat

Saya adoh, menyang segara wae!