Juranggrawah Mothah
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Alaming Lelembut - Dibaca: 212 kali

Ing kiwa-tengene taun 1955 dhalang sepuh asma Ki Kawit Djojosan tiko mujudake dhalang kondhang. Dhalang siji iki pinter nglucu, mula kate­lah dhalang gecul. Saliyane iku pedha­langane ganep, pakem, kebak pitutur lan ora nglantur. Mula pagelarane kejaba kanggo tontonan uga ngemot tuntunan.

Ora beda karo dhalang liyane, Ki Ka­wit Djojosantiko uga kagungan wayang kulit atusan cacahe. Pancen, wayang ku­lit semono akehe mau ora kabeh dimain­ake nalika pentas. Wayang kulite Ki Kawit katon endah lan mranani, tatahane ngre­mit semono uga sunggingane. Perangan sing diprada katon mencorong kinclong. Satemah menawa wayang mau dijoged­ake karaktere katon cetha terwaca. Endi sing gagah, bagus, mbranyak, wicaksa­na, ayu, ruruh, apadene sing galak, dur angkara, jail, lan methakil. Kabeh mau nggambarake jinis wataking manungsa ing bebrayan agung iki.

Saka atusan wayang, mungguhing Ki Kawit ana siji sing klebu wayang istime­wa. Ujaring kandha, wayang istimewane mau umure wis atusan taun lan ana “isi­ne.”  Rupane wis rada kluwus. Senajan meng­kono wayang kuna mau isih dipe­pundhi banget. Yen lagi ora dimainake wayang lawas kuwi dilebokake ing kan­thong kain sutra werna abang. Ora di­cam­pur dadi siji karo wayang liyane. Ki  Kawit Djojosantiko antuk wayang mau karana warisan saka eyange swargi kang uga sawijining dhalang misuwur duk ri­kala semana.

Mungguhing sutresna seni pedhalangan ora asing maneh karo wayang kase­but. Sawijining paraga ra­seksa peparab Jurangra­wah. Awake gedhe dhuwur, ngliga. Mung nganggo awer-awer cawet, rambute diore tekan pundhak. Un­tune rangah landhep mawa siyung ing sisih ngarep, mripate mlolo medeni. Wa­yang buta mau menawa dijogedake dening Ki Kawit kaya-kaya urip tenanan. Sauger Ki Kawit mayang, ing kono mesthi ana  Ju­rang­grawah. Ora ana sing ngerti ngapa kok Jurang­grawah sing dadi idholane Ki Kawit, dudu  Kresna uta­wa Puntadewa sing watak lan bebudene becik lan wi­caksana.

Juranggrawah mono du­du paraga tokoh, ora dar­be kasekten sing bisa kanggo andel-andel. Mung ela-elu mbelani lurahe, ya­iku buta cakil. Karana dudu paraga pen­ting ing punjering lakon, mula Jurang­gra­wah metune ing pakeliran ya mung sepisan. Tinemu ing adegan begalan, mbe­gal uta­wa nyegat lakune salah sa­wijining satriya banjur dumadi dredah, kalah, mati, terus… mlebu kothak. “Se­kali unjuk diri sesudah itu mati,” ngono mbokmenawa semboyane Juranggra­wah.

Ewasemono mungguhing Ki Kawit Djo­josantiko rasane durung marem me­nawa ora ngetokake  Juranggrawah ing saben pagelarane. Ora mawas pagelar­an iku lakone apa, Juranggrawah kudu metu. Sebab mungguhing Ki Kawit, Ju­ranggrawah mono minangka anak emas saka atusan wayang ing njero kothak.

“Aja lali lho, Man. Wis pepak ta ca­dhonge si Thole?” ngono ngendikane Ki Kawit marang asistene saben piyamba­ke arep nggelar pentas.

“Inggih, Ki. Sampun beres sedaya,” wangsulane Mantiko, asisten dhalang kang wis pitulas taun anggone ngetutake dhalang sepuh kuwi. Ki Kawit ora nate lali, saben-saben mesthi ngelingake bab……………

Berita Terkait

img

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Saupamane wae kabagyan iku bisa dituku, mesthi wong-wong sugih bakal nuku kabagyan mau. Lan kita bakal kangelan oleh kabagyan ksb merga wis diborong wong kang sugih mau. Nanging tujune ka­bagyan kuwi anane mung ing njero  ati lan pikiran. Ka­bagyan iku mung bisa didu­weni dening wong kang pin­ter nindakake sukur.

Klik

ARIF WICAKSANA

Grengsenge mbabat alas kanggo kabutuhan pembangunan kanthi ngurbanake sakehing warna-warna ijo ing alam, pranyata isih ana uga kang gelem ngalah lan ngajeni banget marang ‘pabrik’ oksigen ksb. Iki salah siji contone, dimen nylametake wit siji-sijine, panggawene dalan nasional lila dienggokake. Dadi, ayo ndadekake wit-witan minangka karib kita, ing ngendi wae. (d/ist)***

Pethilan

Amandemen gumantung keputusan politik

Gumantung kepentingane uga

Koalisi padhadene ngenteni capres cawapres

Intip-intipan rupa lawas

Lobi-lobi politik saya kerep

Kasak kusuk, nyang-nyangan…