Grebeg Sura Kasultanan Kraton Pajang, Limbad Dadi Warga Dalem
Diposting oleh : Administrator
Kategori: Kejawen - Dibaca: 55 kali

Upacara ritual Grebeg Sura Taun Dal 1951 iki ing Kraton Kasultanan Pajang beda karo-taun-taun sakdurunge. Kejaba Sultan Suradi Joyonagoro, panguwa­sa kraton kasebut nampa Mahkutha Raja, saka Pengageng Pakualaman Jogjakarta, uga ditekani dening Limbad, salah sijine pesulap kawentar  ing Indonesia. Tekane Limbad, kejaba kepengin nyekseni upa­cara iku uga rumangsa kepencut kepengin dadi warga dalem, saengga banjur njaluk kekancingan.

Upacara ritual grebeg Sura ing Kasul­tanan Kraton Pajang iki lumaku ing dina Jemuah (22/9) sore udakara jam 4 sore, kan­thi pentas kesenian reog lan tari jathilan saka kumpulan reog Singa Nagara ing plataran kraton.

Ing kalodhangan kuwi, Limbad sing wis teka nalika kurang luwih jam 3 sore iku uga banjur melu nonton pentas kesenian reog kasebut bebarengan karon Sultan Suradi Joyonagoro. Jumedule Limbad saka bale agung kraton iki, wis sakmesthine yen banjur dadi kawigatene wong-wong sing padha ana kono, ora sithik wong-wong sing banjur padha njaluk foto bareng dhe­weke. Nadyan mangkono, nanging ora ngurangi konsentrasi para pemain reog lan jathilan.

Kandhane Limbad, manut sejarah sing dimangerteni, yen Pajang mono minangka petilasanan wong sing gung binathara lan kawentar kadigdayane, nalika dikuwasani dening Sultan Hadiwijaya. Sultan iki wiwit enom pancen taberi nimba ilmu kasepuhan saengga keampuhane pilih tandhing ing zamanne. Kajaba saka kuwi Joko Tingkir utawa Mas Karebet (jeneng cilike Sultan Hadi­wijaya) iki uga kendel ing palagan, nalika dadi sinopati ing Kraton Demak. “Ya saka sejarah kasebut aku banjur kaseng­sem lan yen dikeparengke aku bakal njaluk kekancingan ing kene,” kandhane.

Dadi tekane Limbad ing Kasultanan Kraton Pajang iki, wiwitane mung kepengin meruhi lan mangerteni anane Kraton Kasultanan Pajang wae. Nanging sawise teka mrono lan meruhi dhewe kahanane kraton iku, banjur kepengin melu nguri-uri kabudayan sing lumaku. Mula kanggo bisa melu labuh labet nglestareke kabuda­yan pangriptane para leluhur, Limbad banjur kepengin nyengkuyung minangka warga dalem Kasultanan Kraton Pajang kene. “Mula aku banjur njaluk palilah ma­rang Sultan Pajang, amrih entuk kekanci­ngan (gelar) minangka warga dalem,” ujare.

Sakwise kekarepane iku dibeberke marang Sultan Suradi Joyonagoro, kan­dha­ne, Sang Sultan uga menehi palilah, nanging gandheng Sultan Pajang dhewe isih nggraita gelar apa sing pas kanggo Limbad, mula ing dina iku Limbad durung bisa oleh gelar, awit Sultan luwih dhisik kudu nyisihake wektu kanggo manekung ing ngarsane Gusti Kang Maha Wikan, amrih bisa nampa wangsit sing pas, gelar kanggo Limbad. Sultan Pajang uga janji kanthi wektu sing ora suwe, Limbad bakal pinaringan gelar lan kekancingan saka Sultan Suradi Joyonagoro.

 

Mahkutha Raja.

Ing wanci jam 7.30 Wib wengi, sakwise pentas kesenian reog rampung, banjur para tamu dipinarake ing Bale Agung. Para tamu kinormatan sing rawuh ing wengi kuwi, ing antarane Raden Tumenggung Haryo Metharom dalah rombongan (saka Pakualaman Jogjakarta), KPH Fadil Na­srudin Pradopo Kusumo, SH (makili Sultan Suryo Alam Hadikusumo, Saka Kraton Gla­gah Wangi Demak), Kanjeng Resi Herbayu (saka Mangkubumi, Jogjakarta), Nyai Dewi Dersono (saka Padepokan ‘Tulis tanpa Papan’, Jogjakarta) lan isih ana maneh tamu kinormatan liyane sing ora bisa sinebut siji-siji ing kene.

Upacara grebeg Sura iku binuka uda­kara jam 8 bengi, kanthi rawuhe Sultan Suradi Joyonagoro sing dikirab saka Pa­lenggahan tumuju Bale Agung, sing di­dhereke garwa prameswari lan para pe­nasehat spiritual, kanthi cucuk lampah Nyai Dewi Dersono kairing gendhing ili-ilir. Sul­tan banjur pinarak ing Dhampar Kencono, ngadhepake puluhan para tamu sing padha ngestreni. Ora let suwe Nyai Dewi Dersono banjur ngidung ‘Condro Purnomo’. Kidung iki nduweni makna, umbul dongan amrih Sultan lan para warga dalem Kasultanan Kraton Pajang tansah karaharyon lan karajeken.

Sarampunge panjur disusul prosesi rutial ngganti Song-song Agung lan Mah­kutha Raja. Ing prosesi iki Sultan Suradi Joyonagoro sing maune mustakane nga­gem udheng (blangkon) banjur diganti Mah­kutha Raja dening RTH Matharom, saka Pakualaman, Jogjakarta. Lumakune upacara slametan Grebeg Sura begi kuwi ing Kasultanan Kraton Pajang, pancen katon prasaja, kanthi ditutup ritual umbul donga sing dipimpin dening Kyai Diyo, saka Padepokan Padunungan, Solo. Ing sela-selaning acara kasebut, Sultan Suradi Jo­yo­nagoro marang PS ngandhakake, yen piyambake tetep kukuh karo pangajape sakawit, sing bakal konsisten marang jan­jine, yaiku njaga lan nguri-uri budaya leluhur.

Dimangerteni, Kasulatanan Kraton Pajang anyar iki madeg ing dina Jumat, 4 Maret 2011 sing dipandhegani dening Sultan Suradi Joyonagoro kanthi pangajap, kanggo nglestareke, nyengkuyung lan tut wuri potensi kabudayan tinggalane leluhur, amrih tansah lestari minangka edukasi ma­rang anak lan putu mbesukke. Manut Sultan, tatatan budaya diajab ora owah saka tatanan panguripane manungsa, awit liwat tatanan budaya, nduweni makna ngangkat drajating manungsa ing tlatahe dhewe-dhewe. “Ora bisa diselaki, yen budaya mono minangka kabutuhanne manungsa secara kodrati,” ujare.       

Mula ing wulan sura iki, sing kanggone wong Jawa minangka wulan suci lan sakral, becike padha manekung, nyedhak mring Gusti Kang Murbeng dumadi, ngu­cap syukur saka kabeh kaninkmatan sing wis dianugrahke saka Pangeran Kang Maha Wikan, reresik saka tumindak ang­kara murka lan tansah eling lan waspada. Diajab wong Jawa aja ilang jawane lan pasar ilang kumandhange, saengga rasa guyub rukun mbangun bangsa lan nagara iku ora mung wujud raga wae, nanging uga jiwane. “Aku mung kepengin bangsa iki aja ninggal sejarah, amrih bisa tentrem lan ayem,” pangajape.

(Kang Hong)

Berita Terkait

Samak Minggu Ini

img

img

Sumber Semangat

Wong kang akeh ngucapake kabecikan iku “luwih becik” katimbang wong kang seneng mbisu.

Klik

BALAPAN WEDHUS

Sawijining bocah cilik lagi melu tandhing ing sawijining lomba balapan nunggang wedhus utawa mutton busting. Acara kaya ngene iki cukup populer jroning pawai Fourth of July parade ing kutha Vale, Oregon, AS. (d/ist)***

Pethilan

Mendikbud ngajab, bayare guru honorer ndang diwenehke

Iki sing jenenge menteri zaman now!

Mendikbud ngajab, bayare guru honorer ndang diwenehke

Iki sing jenenge menteri zaman now!

Panglima TNI ditulak mlebu AS

Mengko gek merga, titttt…. (sensor!)